2024'ün En Popüler Erkek İsimleri (TÜİK) ve Anlamları

Türkiye İstatistik Kurumu her yıl, o yıl doğan bebeklere en çok verilen isimleri açıklıyor. 2024 listesinin zirvesinde yine Alparslan var: TÜİK kayıtlarına göre 2024'te 8.070 erkek bebeğe bu isim verildi. Alparslan, 2022'den beri üst üste üçüncü yıl birinci. Onu 5.674 bebekle Göktuğ ve 4.870 bebekle Yusuf izliyor.

Bu yazıda 2024'ün ilk 30 erkek ismini bebek sayısı, anlamı, kökeni, Arapça yazılışı ve ebced değeriyle birlikte bulacaksınız. Ardından 2023'e göre neyin değiştiğine bakacağız. Listenin pek dikkat çekmeyen bir özelliğine de ayrıca değineceğiz: Ömer Asaf, Ali Asaf ve Muhammed Ali gibi iki kelimelik isimler. Ebced hesabının bu isimleri nasıl okuduğunu da örnekle göstereceğiz.

2024'te En Çok Verilen 30 Erkek İsmi

Sayılar TÜİK'in o yıl nüfusa kaydedilen doğumlarından derlenmiştir. TÜİK isimleri tam hâliyle sayar; yani "Ömer Asaf" ile "Ömer" iki ayrı isim olarak listelenir. Ebced değerleri, tablodaki Arapça yazılıştaki harflerin klasik ebced karşılıkları toplanarak bulunmuştur. Türkçe kökenli isimlerin Osmanlıca yazımı tek bir kurala bağlı olmadığından, farklı bir yazım farklı bir değer verir.

Kaynak: TÜİK, Nüfus İstatistikleri Portalı — En Çok Verilen Bebek İsimleri (nip.tuik.gov.tr). Bebek sayıları TÜİK'in kayıtlı doğum verileridir.

2023'ten 2024'e: Kim Yükseldi, Kim Geriledi?

Listedeki isimlerin toplamı 2023'te 105.938 iken 2024'te 101.247 oldu (%4,4 azalış). Not: 2023 listesinde 24. sıradaki eşitlik (Alperen ve Yiğit) nedeniyle 31 isim var; yani karşılaştırılan rakamlar ilk 30 (2023'te 31) ismin toplamıdır. Buna rağmen bazı isimler hem sırasını hem de bebek sayısını belirgin biçimde artırdı:

• Aslan yılın en büyük sıçramasını yaptı: 21. sıradan 7. sıraya çıktı, bebek sayısı 1.277 artışla 3.914 oldu (%48,4 artış).
• Metehan 9. sıradan 4. sıraya yükseldi; bebek sayısı 3.681 → 4.756 (%29,2 artış).
• Miran 23. sıradan 12. sıraya geldi (%31,6 artış).
• Göktuğ ile Yusuf yer değiştirdi: Göktuğ ikinciliğe yükselirken Yusuf üçüncü sıraya geriledi (5.528 → 4.870).
• Emir 2023'te ilk 30'da yoktu; 2024'te 2.072 bebekle 30. sıradan listeye geri döndü. 2018'de 9. sıradaydı.
• Umut ve İbrahim 2024'te ilk 30'un dışında kaldı.
• En çok sıra kaybedenler Hamza (17. sıradan 26. sıraya), Çınar (20. → 28.) ve Ali (15. → 21.) oldu.

Lider Alparslan bile 2023'e göre %9,7 daha az bebeğe verildi; yani zirve değişmese de sayılar genel olarak dağılıyor. Daha geniş açıdan bakınca değişim daha da net: 2018'in ilk 30'unda Göktuğ, Metehan, Aslan, Miran, Atlas, Kuzey ve Aybars yoktu. Aynı dönemde Berat, Ertuğrul, Yunus Emre, Emirhan, Deniz, Umut ve İbrahim listeden çıktı. Alparslan 2018'de 30. sıradaydı; 2018'in lideri Yusuf ise o yıl 9.583 bebeğe verilmişti.

Listenin Gözden Kaçan Hikâyesi: İki Kelimelik İsimler

2024'ün ilk 30'unda iki kelimeden oluşan üç isim var: Ömer Asaf (5. sıra, 4.237), Ali Asaf (16. sıra, 2.904) ve Muhammed Ali (20. sıra, 2.633). Bu tabloda ilginç birkaç ayrıntı göze çarpıyor:

• Ömer Asaf, tek başına Ömer'den (3.857) daha çok bebeğe verildi. Ali Asaf da tek başına Ali'yi (2.616) geçti.
• Ali; Ali, Ali Asaf ve Muhammed Ali kayıtlarında toplam 8.153 kez geçiyor. Bu sayı Alparslan'ın 8.070 değerinden yüksek. TÜİK isimleri tam hâliyle saydığı için bu bir sıralama sayılmaz, ama Ali'nin bileşik isimlerde ne kadar yaygın kullanıldığını gösteriyor.
• Asaf ilk 30'da tek başına yer almıyor. Ancak ikinci isim olarak iki kayıtta toplam 7.141 bebeğe verildi.
• Uzun vadede iki kelimelik isimler geriliyor. 2018'den 2024'e Ömer Asaf %40,7, Ali Asaf %40,8, Muhammed Ali %38,8 azaldı. 2018–2021 listelerinde dördüncü bir bileşik isim olan Yunus Emre de vardı.

Asaf kimdir? İslami gelenekte Âsaf b. Berhiyâ, Hz. Süleyman'ın veziri olarak bilinir; ismin İbranice kökü "toplayan" olarak açıklanır. Asaf adı Kur'an'da geçmez. Neml suresi 40. ayette anlatılan "kitaptan ilmi olan kişi" ise gelenekte Âsaf'la özdeşleştirilir.

Ebced İki Kelimelik Bir İsmi Nasıl Okur?

Ebced geleneğinde iki kelimelik bir isim, iki ayrı kelime olarak yazılır ve iki parçanın değerleri toplanır. Göktuğ, Metehan veya Alperen gibi Türkçe bileşik isimler ise tek kelime olarak yazılır. Listedeki üç iki kelimelik isim şöyle hesaplanır:

Bu küçük tablo üç şey söylüyor:

1. Ortak parça sabit bir değer ekler. Asaf (آصف) her zaman 171 ekler. Bu yüzden Ömer Asaf ile Ali Asaf arasındaki fark, Ömer ile Ali arasındaki farkla aynıdır: tam 200.
2. İkinci isim element dengesini değiştirebilir. Muhammed'de (محمد) toplam 92 değerin 80'i iki م harfinden, yani Ateş harflerinden gelir. Ali eklenince Toprak harfleri (ع ve ل) öne geçer: Muhammed Ali'de Toprak toplamı 112, Ateş toplamı 80 olur. Ali Asaf'ta ise Toprak ve Hava eşittir (100'er). Ali Toprak ağırlıklıdır, Asaf'taki ص harfi Hava ağırlığı getirir.
3. Aynı yazılış, aynı değer. Muhammed ile Mehmet aynı harflerle (محمد) yazıldığından ikisinin de değeri 92'dir. Listedeki en yüksek değerler Metehan (1096) ve Göktuğ (1061). Göktuğ'da tek başına غ harfi 1000 değer taşır. En düşük değer ise Ayaz'a (19) ait.

Soru: Peki çocuğa "Ömer Asaf" konulursa hangi değer esas alınır, 481 mü yoksa 310 mü?

Cevap: Gelenekte tam ismin toplamına bakılır, ama parçaların değerleri de ayrı ayrı okunabilir. Bir sayının tek başına "iyi" ya da "kötü" bir anlamı yoktur. Değer, anne ve babanın isimleriyle yan yana konduğunda anlam kazanır. Bu yüzden aynı ismin iki ayrı ailede çok farklı bir tablo çıkarması şaşırtıcı değildir.

Peki 2025'te Ne Oldu?

TÜİK 2025 verisini de açıkladı ve onu ayrı bir yazıda ele alıyoruz. Bu yazının konusuyla ilgili küçük bir ipucu verelim: 2025'in ilk 30'unda iki kelimelik isimlerden yalnızca ikisi kaldı.

İki Kelimelik İsim Düşünen Ailelere Kısa Kontrol Listesi

• İki ismi yüksek sesle, soyadıyla birlikte söyleyin. Vurgu ve akış doğal mı?
• Günlük hayatta hangisinin kullanılacağına karar verin. Çoğu zaman tek bir parça öne çıkar.
• Her iki ismin anlamını ayrı ayrı öğrenin. Asaf gibi bir ismin kökeni ilk ismin kökeninden farklı olabilir.
• Ebced değerine yalnızca toplam olarak değil, parçalar olarak da bakın. Aileyle uyum, parçaların hangi elementleri getirdiğine de bağlıdır.

Bu yazıdaki ebced ve element bilgileri genel bilgi amaçlıdır. Gelenekteki yorumları aktarır, bir ismin kişinin hayatını belirleyeceği iddiasını taşımaz. İsim seçimi her şeyden önce ailenin kendi kararıdır.